THỊ TRƯỜNG TIỀM NĂNG CHO SẢN PHẨM CỦ MÀI

9

        Trong khuôn khổ dự án TBU-JICA, nhóm Nghiên với tên đề tài là “Nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật và kinh tế nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế cây củ mài tại khu vực đèo Pha Đin”, gọi tắt là nhóm nghiên cứu củ mài đã có những khảo sát về nhu cầu thị trường đối với sản phẩm củ mài.

Hộ Nông Dân Là Văn Phong – Bản Pe – xã Phỏng Lái bên cây củ mài trồng vụ 1

        Khi chúng tôi triển khai họp các hộ dân tại Bản Pe – xã Phỏng Lái huyện Thuận Châu để cùng nhau lựa chọn ra 4 hộ dân thực hiện mô hình trong dự án, anh Phong Trưởng Bản có hỏi chúng tôi về việc liệu trồng củ mài có bán được không? Và kế hoạch điều tra thị trường đã phải diễn ra sớm hơn so với kế hoạch mà chúng tôi thiết kế để tìm câu trả lời cho câu hỏi của anh Phong cũng như đông đảo bà con nông dân vùng Tây Bắc.

         Khảo sát các chợ ở huyện Thuận Châu và Mộc Châu tỉnh Sơn La, huyện Tỏa Tình tỉnh Điện Biên và Khu vực Đền Hùng tỉnh Phú Thọ chúng tôi bước đầu đã có một số thông tin nhất định. Củ mài vài chục năm về trước được người dân khu vực Tây Bắc coi như một cây cứu đói, mỗi mùa giáp hạn người dân phải lên rừng đào củ mài về ăn thay cơm do tình trạng thiếu lương thực triền miên. Trong vài năm trở lại đây, khi mà năng suất lương thực tăng lên thì cây củ mài lại trở thành một loại đặc sản được người dân mua về ăn nhằm thỏa mãn nhu cầu thưởng thức hơn là một loại lương thực. Giá củ mài được bán trong khoảng 20 – 25.000 đồng/kg và đôi khi còn cao hơn do nguồn cung rất khan hiếm, rất ít người đi đào củ mài về bán.

         Tại chợ Mộc Châu, chúng tôi có được thông tin về một người phụ nữ tên là Phương, chị thường xuyên bán của mài tại chợ, chị cho biết do không có việc làm và khu đồi ở gần nhà có nhiều củ mài nên chị đi đào để bán. Năm nay đào, sau đó lại dâm phần củ con phía trên xuống chỗ đất mình vừa đào, sang năm lại tới chỗ đó là lại có củ và việc đào thuận tiện hơn. Việc đào củ mài như vậy sẽ giúp cho củ mài phát triển bền vững và chị cũng có thu nhập bền vững.

        Ngoài ra, khi đến Đền Hùng, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng trước rất nhiều sản phẩm làm từ củ mài như: Bánh củ mài, chè củ mài hay cháo củ mài và củ mài còn là một vị thuốc rất hữu hiệu với tên gọi Hoài Sơn. Các sản phẩm bánh củ mài với nhắn hiệu Chú Béo bán khá chạy với giá không hề rẻ, khoảng 30-40.000 đồng/gói.

         Thêm một thông tin đặc biệt nữa là khi chúng tôi tới xã Yến Mao, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ. Gặp Bác Mười – một hộ nông dân thực hiện mô hình thí điểm trồng củ mài theo chương trình của trạm khuyến nông huyện Thanh Thủy. Bác Mười cho biết, củ mài rất rễ trồng và cho năng suất rất cao, công ty Traphaco hàng năm về thu mua với giá củ mài là 30.000 đồng/kg khi đến mùa thu hoạch và không giới hạn lượng cung. Củ mài có thể được công ty sử dụng vào quá trình chế biến thuốc hoặc bột dinh dưỡng, đó là ý kiến của Bác Mười.

        Như vậy, bước đầu chúng tôi có thể trả lời với Anh Phong và bà con Bản Pe rằng sản phẩm củ mài có tiềm năng thị trường rất lớn, việc sản xuất ở quy mô nhỏ có thể tiêu thụ ngay tại địa phương với giá khá cao. Ở quy mô lớn hơn sẽ liên hệ với công ty sản xuất bánh kẹo, công ty dược phẩm hoặc chế biến ra các sản phẩm mà nhu cầu thị trường lớn để tiêu thụ thông qua hợp đồng với các cửa hàng, siêu thị. Hiện nay, củ mài rất được người tiêu dùng ưa chuộng với nhiều công năng hiệu quả của nó đã được thực tiễn chứng minh.