PHONG TRÀO MỖI LÀNG MỘT SẢN PHÂM

9

         Phong trào mỗi làng một sản phẩm (viết tắt OVOP: One village one product) được một nhóm nông dân ở thị trấn Oyama, quận Oita, Nhật Bản khởi xư ớng từ những năm 60 thế kỷ trước. “Hãy trồng mận và hạt dẻ rồi đi nghỉ ở Hawaii” là khẩu hiệu thôi thúc người dân Oita hành động. Sau mấy năm chuyển đổi cơ cấu cây trồng, thay đổi sản phẩm đã tạo nên sự thành công lớn của Hợp tác xã Oyama.

 Cửa hàng Bánh tại một vùng quê của Nhật Bản

Là một tỉnh nằm ở phía Tây Nam Nhật Bản, Oita cách Thủ đô Tokyo khoảng 500 km. Cuối những năm 70, khi Nhật Bản đã cơ bản thực hiện xong công cuộc công nghiệp hóa đất nước, các ngành công nghiệp đã được hình thành và phát triển ở khu vực thành phố tạo nên sự thu hút mạnh mẽ về lao động từ các vùng nông thôn, trong đó có Oita. Thế hệ trẻ sau khi tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng, dạy nghề đều không muốn trở về vùng nông thôn nơi họ đã được sinh ra và lớn lên mà muốn ở lại các thành phố và trung tâm công nghiệp. Điều này đã dẫn đến tình trạng hoang tàn và giảm dân số nghiêm trọng ở vùng nông thôn nói chung và Oita nói riêng – hầu như chỉ còn người già và con trẻ ở những khu vực này.

        Đứng trước tình hình đó, ngay sau khi được bổ nhiệm làm người đứng đầu tỉnh Oita, ngài Morihiko Hiramatsu đã đề xuất một loạt sáng kiến để khôi phục lại kinh tế của Oita, trong đó có Phong trào “Mỗi làng một sản phẩm”

         Hợp tác xã nông nghiệp Oyama được trưng bày riêng một khu vực gọi là “Konohana Garten” và bán với hình thức đưa hàng đến giao hàng ngày cho hệ thống các siêu thị trên toàn đất nước là một giải pháp thị trường mang tính sáng tạo cao. Chất lượng chính là yếu tố thành công của phong trào, yếu tố này không chỉ thể hiện ở bản thân chất lượng của hàng hóa được kết tinh ở công nghệ chế biến và bảo quản đã được giám định kỹ lưỡng bởi các cơ quan chức năng cũng như bởi ý thức sản xuất hàng hóa chất lượng cao trong hành vi của người Nhật Bản mà còn thể hiện rất rõ ở nghệ thuật bao bì, đóng gói, luôn bắt mắt và thuận tiện cho việc vận chuyển, sử dụng của người tiêu dùng. Ngoài hệ thống cửa hàng tại các siêu thị, các sản phẩm của Hợp tác xã nông nghiệp Oyama còn được bán ở hệ thống các trạm nghỉ dọc đường (tiếng Nhật là: Michi-no-Eki).

         Bên cạnh việc nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ cung ứng, Phong trào cũng đề cao vai trò của việc nghiên cứu phát triển và đào tạo nguồn nhân lực. Vì đây chính là yếu tố thúc đẩy sự phát triển một cách bền vững. Và một yếu tố khác khiến cho Phong trào OVOP thành công tại Nhật Bản đến như vậy là vì Phong trào đã hình thành nên cho người sản xuất tinh thần lao động với ý thức rất cao về sản phẩm của mình làm ra.

        Năm 2003, thu nhập bình quân đầu người của người dân Oita đạt 22.800 USD/người/năm, cao gấp 2 lần so với thời điểm bắt đầu triển khai Phong trào. Giá trị sản phẩm nông nghiệp bình quân đầu người cũng cao gấp đôi. Trong đó sản phẩm chanh Kabosu của tỉnh này vươn lên chiếm 100% thị phần trong nước. Phong trào đã nhanh chóng lan ra nhiều nước ở châu Á, châu Phi như: Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ, Tuynidi…

         Có 3 nguyên tắc cơ bản để phát triển Phong trào OVOP: Hành động địa phương nhưng tư duy toàn cầu; tự tin sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực. Mỗi địa phương, tuỳ theo điều kiện và hoàn cảnh cụ thể của mình, lựa chọn ra những sản phẩm độc đáo, mang đậm nét đặc trưng của địa phương để phát triển. Yếu tố thành công chủ yếu của Phong trào OVOP là việc nhận biết những nguồn lực chưa được sử dụng tại địa phương trước khi vận dụng nguồn lực một cách sáng tạo để cung cấp trên thị trường. Trong Phong trào ở Oita, người ta có thể tìm ra những sản phẩm rất bình dị trong cuộc sống như nấm Shitake và các sản phẩm từ sữa bò, hàng gỗ mỹ nghệ ở thị trấn Yufuin, cam, cá khô ở làng Yonouzu, chè và măng tre ở làng Natkatsu…Trong 20 năm kể từ năm 1979-1999, Phong trào “Mỗi làng một sản phẩm” đã tạo ra được 329 sản phẩm với tổng doanh thu là 141 tỷ yên/năm (trên 1.1 tỷ USD hay 19.000 tỷ đồng Việt Nam).